« كشيده شوند « 1 » » . و در جاى ديگر مىفرمايد : « مرا واگذاريد و ديگرى را طلب كنيد ، زيرا ما به استقبال چيزى » « مىرويم كه صورتهاى مختلف و جهات گوناگون دارد ، دلها بر آن » « استوار و عقلها ، پذيراى آن نيست ، چهرهء حقيقت را ابرهاى سياه » « پوشانده و راه مستقيم حق ، ناشناخته مانده است . آگاه باشيد ، اگر » « دعوت شما را اجابت كنم ( و زمام امور را بدست بگيرم ) طبق آنچه » « خود مىدانم با شما رفتار خواهم كرد و به سخن اين و آن و سرزنش » « ملامتگران گوش نمىدهم ، اما اگر مرا واگذاريد ، مانند يك تن از شما » « هستم شايد هم بيش از شما نسبت به آن كس كه برمىگزينيد ، مطيع و » « فرمانبردار باشيم . در هر حال وزير و مشاور بودن من براى شما بهتر » « است از اينكه امير و رهبرتان باشم « 2 » » . با اعلام چنين اهداف و برنامه‌هائى ، كسانى كه به طمع كسب مقام و امتيازى با على ( ع ) بيعت كرده بودند ، كم كم سر به شورش برداشتند و به بهانه خونخواهى عثمان ، قيام كردند . طلحه و زبير نخستين كسانى بودند كه همراه عايشه بر على شوريدند و به اشارهء عبداللّه بن عامر ( والى بصره در زمان عثمان ) بسوى بصره حركت كردند و در آنجا عثمان بن حنيف ( والى بصره در زمان عثمان ) بسوى بصره حركت كردند بيرون رانده و عده‌اى را نيز به عنوان مسببين قتل عثمان كشتند . على ( ع ) براى دفع اين فتنه با گروهى كه تعدادشان نزديك به هزار تن بود ، از مدينه بسوى بصره حركت كرد ، در نزديك بصره ، امام ( ع ) سعى نمود كه با مذاكره اين غايله را پايان دهد ، اما موفق نشد ، بناچار جنگ بين طرفين آغاز شد ( سال 36 هجرى ) و نهايتا به پيروزى لشكريان على ( ع ) انجاميد . هر چند فتنه « جمل » پايان يافت اما مخالفتها همچنان ادامه داشت . معاويه كه سالها در شام حكومت مىكرد ، على را در قتل عثمان شريك مىدانست ، وى

--> ( 1 ) خطبهء 16 نهج البلاغه فيض الاسلام ( 2 ) خطبهء 91 نهج البلاغه فيض الاسلام